แหล่งเรียนรู้: นางสาวณัฏฐ์วรัตน์ รัชโภคาภิรมย์
1. ชื่อหลักสูตร
หลักสูตรการเรียนรู้สมุนไพรไทยเพื่อสุขภาพและการแปรรูปสู่ผลิตภัณฑ์
2. หลักการและเหตุผล
สมุนไพรไทยเป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นที่มีคุณค่าและมีบทบาทสำคัญต่อการดูแลสุขภาพของประชาชนมาอย่างยาวนาน โดยเฉพาะในด้านสรรพคุณทางยาและการบำรุงผิวพรรณ ปัจจุบันมีการนำสมุนไพรไทยมาพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์แปรรูปหลากหลายรูปแบบ เช่น ครีมบำรุงผิว ครีมรักษาอาการผิวหนัง เป็นต้น ซึ่งสามารถสร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจและส่งเสริมอาชีพให้กับชุมชนได้
ดังนั้น การจัดทำหลักสูตรนี้จึงมีความมุ่งหมายเพื่อให้ผู้เรียนมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับสรรพคุณของสมุนไพรไทย การเลือกใช้สมุนไพรอย่างถูกต้อง ตลอดจนสามารถนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ในการผลิตครีมสมุนไพรอย่างปลอดภัยและมีคุณภาพ
3. วัตถุประสงค์
1. เพื่อให้ผู้เรียนมีความรู้เกี่ยวกับประเภทและสรรพคุณของสมุนไพรไทย
2. เพื่อให้ผู้เรียนสามารถเลือกใช้สมุนไพรได้อย่างเหมาะสมกับการดูแลสุขภาพและผิวพรรณ
3. เพื่อให้ผู้เรียนมีทักษะในการแปรรูปสมุนไพรเป็นผลิตภัณฑ์ครีม
4. เพื่อส่งเสริมการสร้างอาชีพและเพิ่มมูลค่าผลผลิตจากสมุนไพรในชุมชน
4. กลุ่มเป้าหมาย
ประชาชนทั่วไป นักศึกษา กศน. หรือผู้ที่สนใจด้านสมุนไพรและการพัฒนาอาชีพ
5. ระยะเวลา
จำนวน 10 ชั่วโมง (ภาคทฤษฎี 5 ชั่วโมง / ภาคปฏิบัติ 5 ชั่วโมง)
6. โครงสร้างหลักสูตร
เรื่อง จุดประสงค์การเรียนรู้ เนื้อหา กิจกรรมการเรียนรู้
1. ความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับสมุนไพรไทย อธิบายความหมายและประเภทของสมุนไพรได้ - ความหมายของสมุนไพรไทย
- ประเภทของสมุนไพร
- การใช้สมุนไพรในชีวิตประจำวัน บรรยาย/อภิปราย/ยกตัวอย่าง
2. สรรพคุณของสมุนไพรไทย ระบุสรรพคุณของสมุนไพรได้ - สมุนไพรบำรุงผิว เช่น ขมิ้นชัน ว่านหางจระเข้
- สมุนไพรแก้อักเสบ
- สมุนไพรต้านเชื้อแบคทีเรีย ศึกษาจากตัวอย่างจริง/ใบงาน
3. การเตรียมสมุนไพรเพื่อแปรรูป อธิบายขั้นตอนการเตรียมสมุนไพรได้ - การคัดเลือกวัตถุดิบ
- การทำความสะอาด
- การสกัดสารสำคัญ สาธิต/ฝึกปฏิบัติ
4. การผลิตครีมสมุนไพร สามารถผลิตครีมสมุนไพรได้ - ส่วนประกอบของครีม
- วิธีการผสม
- การควบคุมคุณภาพ ฝึกปฏิบัติจริง
5. การบรรจุและการสร้างมูลค่าเพิ่ม อธิบายการบรรจุและการจำหน่ายได้ - การออกแบบบรรจุภัณฑ์
- การตั้งราคา
- ช่องทางการจำหน่าย อภิปราย/ทำกิจกรรมกลุ่ม
7. สื่อและแหล่งเรียนรู้
• ตัวอย่างสมุนไพรจริง
• อุปกรณ์การทำครีม
• เอกสารประกอบการเรียน
• แหล่งเรียนรู้ในชุมชน
8. การวัดและประเมินผล
• แบบทดสอบก่อน–หลังเรียน
• การสังเกตพฤติกรรมการเรียนรู้
• การประเมินผลงาน (ครีมสมุนไพร)
• การมีส่วนร่วมในกิจกรรม
9. ผลที่คาดว่าจะได้รับ
1. ผู้เรียนมีความรู้และเข้าใจเกี่ยวกับสมุนไพรไทยและสรรพคุณ
2. ผู้เรียนสามารถนำสมุนไพรไปใช้ในการดูแลสุขภาพและผิวพรรณได้อย่างถูกต้อง
3. ผู้เรียนสามารถผลิตครีมสมุนไพรใช้เองหรือจำหน่ายได้
4. เกิดการสร้างอาชีพและเพิ่มรายได้ในชุมชน
นางสาวณัฏฐ์วรัตน์ รัชโภคาภิรมย์